Voeding & horeca

27 juni 2019

Nascholing – Leerplanvoorstelling basisoptie Voeding & horeca in het najaar 

Nieuwe leerplannen basisoptie voeding & horeca A en B 

Op 1 september 2019 starten gaan leerlingen en leerkrachten in het eerste jaar aan de slag met de nieuwe leerplannen. 

In 2020 volgt het 2de jaar met een nieuw leerplan voor de basisoptie voeding & horeca. 

Hoewel de leerplannen voor de A- en B-stroom ontwikkeld zijn aparte leerplancommissies zijn er toch heel wat gelijkenissen. In de leerplancommissies zetelden praktijkleerkrachten van verschillende hotelscholen, verspreid over Vlaanderen.  

Volgende uitgangspunten hielden we in ons achterhoofd bij het uitschrijven van de doelen: 

  • De doelen zijn vooral gericht op actief leren en eerder op meer concrete en bruikbare toepassingen dan op abstracte theorieën.  
  • Het aanbod van theoretische kennis zal daarom beperkt zijn en steeds vanuit de context van praktijk of projecten.  
  • De motivatie van de leerlingen kan gestimuleerd worden door succesbeleving.  
  • De weg van eenvoudige grondstoffen naar een eenvoudig afgewerkt product is daarvoor de beste weg. 

In essentie willen we met dit leerplan leerlingen ‘goesting’ doen krijgen in activiteiten in voeding & horeca door hen in contact te brengen met professionele contexten zodat ze na de 1ste graad een bewuste keuze kunnen maken en een inzicht hebben in hun talenten m.b.t. voeding & horeca. 

De 24 doelen zijn opgebouwd rond een aantal rubrieken: 

  • De eigenschappen van vaak gebruikt hulpmiddelen en grondstoffen in voeding en horeca onderzoeken (A) of verkennen (B) 
  • Het plannen, organiseren en uitvoeren van activiteiten in voeding en horeca (A). Basistechnieken toepassen in keuken en/of restaurant (B). 
  • Inzicht krijgen in evenwichtige, eerlijke en duurzame voeding. 
  • Sociale en communicatieve vaardigheden toepassen in verschillende situaties. 
  • Kennismaken met aspecten van contexten waarin voeding en horeca een belangrijke rol spelen. 

Op de themapagina https://voedinghotel.wordpress.com/basisoptie-voeding-horeca/ kan je meer info nalezen! 

In het najaar volgen leerplanvoorstellingen.

Week van de smaak – de gustibus et coloribus – van 14 tot 24 november 2019 

Week van de smaak – de gustibus et coloribus … Over smaken en kleuren valt niet te redetwisten …  

In 2019 is er terug een Week van de Smaak en dit van 14/11 tem 24/11/19. Onze rijke eetcultuur wordt bekeken met een kunstzinnige bril! Van verbeelding gesproken …  

Ga dus aan de slag met je leerlingen om ‘koken is kunst’ in praktijk te brengen! 
Meer inspiratie vind je op http://www.weekvandesmaak.be/inspiratie 

Vergeet niet jullie activiteit te registreren op de website van Week van de Smaak! 

Een mooie tip in verband hiermee las ik in Foodprint van dit jaar (p. 106 – 107) i.v.m. een initiatief van Flanders Food Faculty. Ga aan de slag met de culinaire Vlaamse Meesters in de keuken: https://www.flandersfoodfaculty.be/nl/aan-tafel-met-vlaamse-meesters. 

Vakgerichte nascholingen 

Professionalisering 

Ga voor vakgerichte nascholingen naar Alimento (https://www.alimento.be/nl/zoek-een-opleiding) of Horeca Vorming Vlaanderen (http://www.horecavorming.be/v/?mnu=diensten_leerlingenenleerkrachten&ank=hotelscholen) 

Vergeet echter ook niet je na te scholen op pedagogisch-didactisch vlak! Hiervoor kan je terecht bij Eekhout Academy (http://home.eekhoutacademy.be/).  
Daarnaast is er ook een ruim nascholingsaanbod op www.nascholing.be. 

Voeding & horeca – Didactische informatie - Voor u gelezen uit de bib … Taalbewust beroepsonderwijs, vijf vuistregels voor effectieve didactiek

Voor u gelezen uit de bib …  Taalbewust beroepsonderwijs, vijf vuistregels voor effectieve didactiek, een boek van Tiba Bolle en Inge Van Meelis, uitgeverij Coutinho, Bussum 2017 

In dit boek benadrukken de auteurs dat de ontwikkeling van vakkennis en beroepsvaardigheden onlosmakelijk verbonden is met de ontwikkeling van taalvaardigheid.  

Ik citeer uit de inleiding: “Aandacht voor taal leidt tot een opwaartse spiraal van leersucces en werkplezier voor zowel leerling als docent. Het activeert de leerlingen en vergroot de leeropbrengst in alle lessen.” 

Hoewel dit boek geschreven is voor het voorbereidend en middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) in Nederland zijn de principes volgens mij zeker toepasbaar in tso en bso in België. 

Ik vat de principes samen en pas het hoofdstukje i.v.m. instructie en uitleg (‘Wat moeten we nou eigenlijk doen?’ - p 123 – 146) toe op een praktijkles in restaurant – keuken. 

Effectieve didactiek wordt samengevat in de volgende vijf vuistregels: 

  • 1. Werk doelgericht aan taal en vak, stel zinvolle, concrete en duidelijke les- en leerdoelen 
  • 2. Zorg voor leerzaam taalaanbod: draag de lesstof op een begrijpelijke, uitdagende en interessante manier over. 
  • 3. Werk aan woordenschat: besteed systematisch aandacht aan het aanleren van woorden. 
  • 4. Stimuleer toepassing en interactie: laat leerlingen lezen, luisteren, schrijven en spreken naar aanleiding van de lesstof. 
  • 5. Geef feedback: zorg voor feedback op inhoud, taal en aanpak. 

Toegepast op een praktijkles wordt dit: (niet alle elementen zullen waarschijnlijk in een les aan bod komen …) 

Les- en leerdoel

  • Bepaal de doelen en bespreek deze met de leerlingen, vermeld hoe je zal evalueren (evaluatiecriteria). 
  • Stel open en persoonlijke vragen aan leerlingen i.v.m. het lesonderwerp om hun voorkennis te achterhalen. 

Aanbod

  • Zorg voor een duidelijke instructie, beperk je hierbij tot de essentie. 
  • Maak de instructie zichtbaar (bord / papier) zodat de leerlingen dit kunnen raadplegen, bewaak de logische volgorde. 
  • Laat de leerlingen noteren in een werkschrift. 

Woordenschat

  • Check regelmatig met open vragen bij alle leerlingen wat ze begrepen hebben van de instructie. 
  • Maak vaktermen of werkwijzen zichtbaar door ze op te schrijven, didactisch paneel, foto … 
  • Laat de leerlingen vaktermen noteren in werkschrift. 

Toepassing en interactie

  • Laat de leerlingen zelf hun recept of taak verklaren voor de klas (bv. Een leerling-chef kan de werkorganisatie bespreken, de verantwoordelijke voor het hoofdgerecht kan het stappenplan overlopen) – verbeter waar nodig maar laat leerlingen zoveel mogelijk aan het woord. 
  • Laat de leerlingen zelf een instructiefilm maken waar ze een bereiding, techniek demonstreren en verklaren. 
  • Vraag leerlingen elkaar te instrueren en stimuleer hen hierbij vragen te stellen aan medeleerlingen. 
  • Laat leerlingen vooraf de les voorbereiden: uitwerken van een stappenplan, verklaring van vaktermen, informatie opzoeken over grondstof (herkomst, kostprijs, voedingswaarde, teelt …) – dit kan een individuele opdracht zijn of groepswerk in voorafgaandelijke les. 
  • Geef leerlingen vooraf een kijkopdracht (preteaching: praktijkfilmpje, documentaire …). 

Feedback

  • Laat leerlingen zichzelf evalueren a.d.h.v. evaluatiecriteria. 
  • Bespreek na de praktijkles met de leerlingen wat ze geleerd hebben, wat ze volgende keer anders zullen aanpakken; grijp hiervoor terug naar de doelen die bij het begin van de les bepaald zijn. 
  • Laat de leerlingen alle feedback die ze mondeling kregen, noteren in hun werkschrift. 

Andere interessante praktijkvoorbeelden die uitvoerig besproken werden in het boek zijn: 

  • ‘Ik begrijp niet wat hier staat.’ Studieteksten en opdrachten 
  • ‘Hoe zeg je dat?’ Samenwerken en overleggen 
  • ‘Ik vind dat gewoon zo.’ Argumenteren in discussie en betoog 
  • ‘Het ging best wel goed.’ Beoordelings- en reflectiegesprekken 
  • ‘Nou, dat was het wel zo’n beetje.’ Presentaties geven 
  • ‘Met hartelijke groet.’ Brieven en e-mails schrijven (sollicitatiebrief stageplaats) 
  • ‘Vijf pagina’s?!’ Een verslag of werkstuk schrijven 

Hier kan je lesplanformulier en een overzicht van de vuistregels downloaden: https://www.coutinho.nl/taalbewustberoepsonderwijs2/studiemateriaal.html 

Informatie – Horeca en zorg 

Horeca Vlaanderen werkte een handige folder uit in verband met ‘gedrags- en ontwikkelingsstoornissen op het werk’. 

In thematische fiches over Autisme Spectrum Stoornis (ASS), Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), licht verstandelijke beperking (LVP) en agressie worden de kenmerken, kwaliteiten en gevolgen voor takenpakket, communiceren en reageren helder besproken. 

Ten slotte wordt opgelijst wat altijd werkt: bied structuur aan, maak zaken visueel. 

Deze brochure kan je hier raadplegen! 

Good food @ school 

Good Food @ school is een samenwerking tussen Rikolto (Vredeseilanden), GoodPlanet Belgium en Fairtrade Belgium. 

Via een klastraject werken ze rond een aantal uitdagingen: voeding in de wereld, voedsel voor de toekomst, voedselverspilling, eerlijke handel, verduurzamen van het voedingsaanbod op school … 

De organisatie belooft een gratis traject op maat (4 momenten van 2 lesuren), met ondersteuning van een ervaren GoodPlanet begeleider, met actieve werkvormen …  

Een gelijkaardig thema vind je bij Gezond Leven. Zij schotelen je kant-en-klare info en lessuggesties voor die de thema's hapklaar maken.  

Informatie - E-learning in voeding en horeca

E-Learning in voeding & horeca 

Waarom niet aan de slag gaan met het internet om leren te versterken?  

E-learning kan verschillende vormen aannemen en wordt beschouwd als afstandsonderwijs: je bent minder afhankelijk van plaats en tijd wat zorgt voor heel wat flexibiliteit. 

Andere voordelen zijn tijd- en kostenbesparing, de aangeboden leerstof is voor iedereen gelijk, leren kan thuis gebeuren, je kan het tempo bepalen door terug te spoelen, dit kan gekoppeld worden aan online toetsen … 

Bij deze werkvorm kan je ook volgende kanttekeningen plaatsen:  

  • niet elke lesinhoud leent zich hiervoor 
  • leren en lezen op scherm is niet zo gemakkelijk 
  • er wordt van de leerling zelfdiscipline en basiskennis verwacht om zelfstandig te leren 
  • de klikkende aap’: leerlingen werken te weinig bewust, klikken snel door ten koste van het leerproces 

Enkele begrippen: 

  • MOOC (massive open online course): een cursus waarvoor je je inschrijft en waar je met anderen in interactie kan gaan, materiaal gedeeld wordt … 
  • Bv. Universiteit Wageningen: Voeding, hart- en vaatziekten en diabetes  
  • Blended learning: een mix van leerinterventies zoals E-learning, C-learning (traditioneel classroom learning), flipped classroom (leerlingen bereiden leerstof voor, in de klas wordt de leerstof verwerkt, toegepast) 

Natuurlijk kan je via Youtube heel wat didactische filmpjes, TED talks of MOOC’s raadplegen: 

Ik sprokkelde nog enkele tips ivm voeding:  

Hopelijk biedt bovenstaande info inspiratie om zelf aan de slag te gaan! 

Nascholing - Bibac Plus 2019 – Antwerp Expo - van 22 tot 25 september 2019

 

Bibac Plus 2019 – Antwerp Expo 

Met Bibac Plus 2017, de vakbeurs voor bakkers, slagers en traiteurs, boden Bakkers Vlaanderen en de Nationale Landsbond der Beenhouwers, Spekslagers & Traiteurs alle vakmensen uit België een volwaardig overzicht van de nieuwste beroepsproducten & -diensten in de voedingssector. Een actieve beursbeleving met een gezellige, huiselijke sfeer door zintuigprikkelende degustaties & demonstraties stonden centraal. 

Maar liefst 10.245 enthousiaste professionelen bezochten de beurs in Antwerp Expo. Met tal van verrassende primeurs, wedstrijden en vakgerichte activiteiten bracht Bibac Plus niets anders dan blije gezichten bij zowel bezoekers als exposanten. Een ware promotie voor de sector voeding & retail  

Nieuwe afspraak van zondag 22 september t/m woensdag 25 september 2019. 

http://www.bibacplus.be/nl/ 

Informatie - Activerende werkvormen 

Activerende werkvormen in voeding & horeca 

Op de dag van de voeding van 19/03/19 was er een dubbele sessie gewijd aan de didactiek van Kagan in opleiding voeding en horeca. 

Dr. Spencer Kagan ontwierp geschikte didactische structuren en creëerde een bijpassend klasmanagement om het coöperatief leren te kunnen toepassen in de klas. Uniek bij en de sterkte van deze werkwijze is het GIPS-principe. Dit staat voor gelijke deelname, individuele aanspreekbaarheid, positieve wederzijdse afhankelijkheid en een simultane interactie. 

Leerlingen leren samenwerken in duo’s of in groepen van vier. Ze oefenen en verwerken samen de leerstof, zoeken samen naar oplossingen, geven elkaar uitleg en vullen elkaar aan. Het Kagan coöperatief leren is meer dan een structuur, het is een concept. De leerlingen krijgen niet alleen de kans om kennis en informatie te verwerking, maar leren ook sociale-, communicatie- en denkvaardigheden. 

Tijdens deze studiedag maakten de leerkrachten kennis met de coöperatieve leerstructuren en ervaarden ze een aantal structuren met zeer concrete praktijkvoorbeelden. Deze praktijkvoorbeelden kan je nalezen én uitproberen via https://voedinghotel.files.wordpress.com/2019/04/cooperatieve_leerstrategieen_voedinghoreca.pdf.